ไขมันทรานส์ (Trans Fatty Acid)
>เมื่อเดือน พ.ค. ที่ผ่านมา องค์การอนามัยโลก ประกาศแผนเรียกร้องให้รัฐบาลทั่วโลกห้ามการใช้ไขมันทรานส์ และล่าสุดกับประกาศกระทรวงสาธารณสุขที่มีการบังคับไม่ให้ผู้ใดผลิต จำหน่าย และนำเข้ากรดไขมันทรานส์ โดยมีผลบังคับใช้อีก 180วัน เนื่องจากมีหลักฐานชัดเจนว่าไขมันทรานส์นั้นมีความเสี่ยงต่อการก่อโรคหัวใจและหลอดเลือด (รวมทั้งผลเสียต่อสมองและจิตใจ)
ไขมันทรานส์ คือ อะไร¡¡ ไขมันทรานส์ คือไขมันชนิดไขมันอิ่มตัวซึ่งปกติจะมีแทรกอยู่ในเนื้อสัตว์ ผลิตภัณฑ์ที่มาจากสัตว์เคี้ยวเอื้อง นม เนย ชีส และ เนื้อสัตว์ทั่วไปตามธรรมชาติอยู่แล้วรวมถึงใน นมวัว และน้ำมันที่มีการใช้ซ้ำ ส่วนไขมันทรานส์ที่ทาง อย. ประกาศห้ามผลิตและนำเข้า คือ ผลิตภัณฑ์ที่ได้จากน้ำมันที่ผ่านกระบวนการเติมไฮโดรเจนบางส่วนเพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์ที่มีลักษณะ คงตัว สามารถเก็บได้นาน คงรูป ไม่เยิ้ม ไม่เหม็นหืนง่าย ทำขนมกรอบอร่อย และสามารถลดต้นทุนได้มากกว่าการใช้เนยสด จึงเป็นที่นิยมของโรงงานผลิตขนม และ ผลิตภัณฑ์อาหารสำเร็จรูป ขนมอบทั้งหลาย อาหารที่มีส่วนประกอบจากเนยขาว (Shortening) หรือ เนยเทียม (มาการีน : Margarine) เช่น คุ๊กกี้ แครกเกอร์ หน้าครีมของเค้กพาย แป้งพิซซ่า โดนัท เฟรนฟรายด์ ไก่ทอด นักเก็ต มันฝรั่งอบกรอบ ป๊อปคอร์น ขนมปัง ครีมเทียม
อันตรายจากไขมันทรานส์คือ ทำให้ระดับโคเลสเตอรอลรวม โคเลสเตอรอลชนิดไม่ดี (LDL) และไตรกลีเซอไรด์ เพิ่มขึ้น รวมทั้งมีผลให้ระดับโคเลสเตอรอลชนิดดี (HDL) ลดลง ซึ่งเป็นการเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด
อย. หารือผู้ประกอบการผลิตอาหาร หาแนวทางลดหรือพัฒนาสูตรผลิตภัณฑ์ไม่ใช้ไขมันทรานส์ พร้อมสั่งคุมเข้มเรื่องสถานที่ผลิต นำเข้า และจัดจำหน่วย หากพบยังฝ่าฝืนจะดำเนินการตามกฎหมาย
วันที่ 22 ก.ค. 2561 นพ.วันชัย สัตยาวุฒิพงศ์ เลขาธิการคณะกรรมการอาหารและยา(อย.) เปิดเผยว่าเพื่อสร้างความมั่นใจกับประชาชนเพื่อไม่ให้กระทบกับการเลือกบริโภคอาหารที่เสี่ยงต่อสุขภาพก่อให้เกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด หลังกระทรวงสาธารณสุขประกาศห้ามใช้ไขมันทรานส์ในอาหาร ทาง อย. จะดำเนินการตรวจสอบเฝ้าระวังทั้ง สถานที่ผลิต สถานที่นำเข้า หรือสถานที่จำหน่ายส่วนประกอบของกรดไขมันทรานส์อย่างเข้มงวด โดยประกาศกระทรวงฯการห้ามใช้กรดไขมันทรานส์ จะมีผลบังคับใช้ในวันที่ 9 ม.ค. 2562 ซึ่งผู้ประกอบการจะมีเวลาจากนี้อีก 6 เดือน และก่อนหน้านี้ก็มีการขอความร่วมมือและมีหลายบริษัทเริ่มมีการปรับตัว แต่หลังจากนี้หากยังพบฝ่าฝืนจะดำเนินการตามกฎหมาย โดยจะเอาผิดทั้งผู้ผลิต ผู้นำเข้า และผู้จำหน่าย มีโทษจำคุกตั้งแต่ 6 เดือน-2 ปี และปรับตั้งแต่ 5,000-20,000 บาท
ผลเสียของไขมันทรานส์ต่อการทำงานของสมองและสุขภาพจิต มีงานวิจัยหลายฉบับที่พิสูจน์แล้วพบว่า ไขมันทรานส์มีผลรบกวนการทำงานของผนังเซลล์ประสาท ทำให้ความสามารถของการสื่อประสาทแย่ลง ทำให้ระบบการทำงานของสมองช้าลง และเมื่อกินติดต่อกันนานๆจะส่งผลให้เนื้อสมองเล็กลง โดยเชื่อว่าเกิดจากที่ไขมันทรานส์ไปทำลายเส้นเลือดแดงที่ไปเลี้ยงสมองทีละนิดๆ ส่งผลต่อกระบวนการทำงานของสมองโดยรวมทั้งในส่วนของความจำ การคิด การตัดสินใจ อารมณ์ ความรู้สึก จนอาจเกิดการถดถอยของพฤติกรรมการดำเนินชีวิต รวมทั้งเสี่ยงต่อการเกิดความผิดปกติทางด้านจิตใจในด้านต่างๆ
(เอาเฉพาะที่มีงานวิจัยรองรับ) ได้แก่…
* ทำให้ความจำแย่ลงจนพัฒนาเป็นโรคสมองเสื่อม
* ทำให้อารมณ์ก้าวร้าวหงุดหงิดง่าย
* ทำให้เกิดภาวะวิตกกังวล ย้ำคิด หรือความคิดฟุ้งซ่าน
* ทำให้เกิดภาวะซึมเศร้า จนอาจพัฒนากลายเป็นโรคซึมเศร้า
